Test z Strony Czasownika w Łacinie i Polskiej

Pytanie 1: W języku łacińskim forma passivum pozwala na jednoznaczne rozróżnienie, czy podmiot zdania wykonuje czynność sam na sobie, czy też podlega czynności wykonywanej przez kogoś innego.

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Łacińskie passivum wyraża, że podmiot zdania podlega czynności, ale bez rozróżnienia, czy wykonuje ją kto inny, czy sam podmiot. Dla użytkowników łaciny strony bierna i zwrotna nie są odrębnymi kategoriami.

Pytanie 2: Z ilu wyrazów i z jakich elementów są zbudowane formy polskiej strony biernej?

A. Z dwóch wyrazów: imiesłowu biernego i zaimka „się”.

B. Z dwóch wyrazów: czynnej formy czasownika i zaimka „się”.

C. Z dwóch wyrazów: imiesłowu biernego oraz formy czasownika „być” lub „zostać”.

D. Z jednego wyrazu, z końcówkami -or, -ris, -tur itp.

Wyjaśnienie: Zgodnie z materiałem, formy polskiej strony biernej są zbudowane z 2 wyrazów: imiesłowu biernego oraz formy czasownika być lub zostać.

Pytanie 3: W zdaniu w stronie biernej, jeśli ablativus oznacza narzędzie, zdanie zawsze da się zamienić na stronę czynną z zachowaniem sensu.

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Ablativus występujący przy stronie biernej może oznaczać narzędzie, a wówczas zdania nie da się zamienić na stronę czynną z zachowaniem sensu, jak w przykładzie 'Documentum stilo in tabula scribitur' ('Dokument jest pisany rylcem na tabliczce').

Pytanie 4: W łacinie, w zdaniach w stronie biernej, ablativus bez przyimka zawsze wskazuje na wykonawcę czynności, który nie jest osobą.

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Ablativus bez przyimka przy stronie biernej może oznaczać wykonawcę czynności, który nie jest osobą, np. 'Animus arte liberatur' ('Dusza jest uwalniana przez sztukę'). Jednakże, ablativus bez przyimka może również oznaczać narzędzie, a nie wykonawcę czynności, co widać w przykładzie 'Documentum stilo in tabula scribitur' ('Dokument jest pisany rylcem na tabliczce'), gdzie 'stilo' (rylcem) jest narzędziem.

Pytanie 5: Które z poniższych form czasowników są poprawnymi odmianami w indicativus praesentis pasivi lub infinitivus praesentis pasivi, zgodnie z przedstawionymi przykładami?

A. mittĕris

B. amatur

C. movemus

D. audīrī

Wyjaśnienie: Forma 'mittĕris' to poprawna odmiana 2. osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego strony biernej dla czasownika mitto, -ĕre. Forma 'amatur' to poprawna odmiana 3. osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego strony biernej dla czasownika amo, -āre. Forma 'audīrī' to poprawny bezokolicznik czasu teraźniejszego strony biernej dla czasownika audio, īre. Forma 'movemus' jest formą strony czynnej (1. osoba liczby mnogiej) dla czasownika moveo, -ēre, a nie biernej.