Zhrnutie na Nemecké silné a nepravidelné slovesá
Nemecké silné a nepravidelné slovesá: Prehľad pre študentov
Úvod
Nemecké silné slovesá majú nepravidelnú zmenu kmeňa v minulých tvaroch (Präteritum a Perfektum). Tento materiál vysvetľuje hlavné vzory týchto zmien a poskytuje prehľad najčastejších slovies podľa typu zmeny. Učenie podľa vzorov pomôže rýchlejšie zapamätať tvary a používať ich správne v písanej i hovorovej nemčine.
Definícia: Silné slovesá sú nemecké slovesá, ktoré menia vnútornú samohlásku pri tvorení Präterita a Perfekta (napr. fahren – fuhr – ist gefahren), často aj s nepravidelným príponovaním participia minulého.
Ako sú rozdelené vzory
Silné slovesá zoskupíme podľa zmeny samohlásky v tvare Infinitív – Präteritum – Perfektum. Nižšie sú najdôležitejšie skupiny zo zadaného zoznamu.
1) ei – i – i (krátke)
- hýzť: beißen – biss – hat gebissen
- uchopiť: greifen – griff – hat gegriffen
- trpieť: leiden – litt – hat gelitten
- pískať: pfeifen – pfiff – hat gepfiffen
- jazdiť (kôň): reiten – ritt – hat/ist geritten
- trhať: reißen – riss – hat/ist gerissen
- hodiť: schmeißen – schmiss – hat geschmissen
- krájať: schneiden – schnitt – hat geschnitten
- natierať: streichen – strich – hat/ist gestrichen
- hádať sa: streiten – stritt – hat gestritten
Praktické použitie: vo vetách minulého času často používame buď Präteritum v písomnej forme alebo Perfektum v hovorovej reči. Napr.: "Er hat das Seil gerissen." / "Er riss das Seil."
2) a – u – a
- jazdiť: fahren – fuhr – hat/ist gefahren
- kopať: graben – grub – hat gegraben
- nakladať: laden – lud – hat geladen
- biť: schlagen – schlug – hat geschlagen
- nosiť: tragen – trug – hat getragen
- piecť: backen – backte – hat gebacken
- tvoriť: schaffen – schuf – hat geschaffen
- rásť: wachsen – wuchs – ist gewachsen
- prať: waschen – wusch – hat gewaschen
Poznámka: u niektorých slovies existuje alternatívne participium alebo zvratnosť pohybu (hat/ist).
3) ei – ie – ie (dlhé)
- zostať: bleiben – blieb – ist geblieben
- požičať: leihen – lieh – hat geliehen
- trieť: reiben – rieb – hat gerieben
- svietiť: scheinen – schien – hat geschienen
- písať: schreiben – schrieb – hat geschrieben
- kričať: schreien – schrie – hat geschrien
- mlčať: schweigen – schwieg – hat geschwiegen
- stúpať: steigen – stieg – ist gestiegen
- poháňať: treiben – trieb – hat/ist getrieben
Praktický príklad: "Sie hat ihm das Buch geliehen." alebo "Die Sonne schien gestern."
4) e – a – e (dlhé a krátke)
- dať: geben – gab – hat gegeben
- stať sa: geschehen – geschah – ist geschehen
- čítať: lesen – las – hat gelesen
- vidieť: sehen – sah – hat gesehen
- stúpiť: treten – trat – hat/ist getreten
- jest: essen – aß – hat gegessen
- žrať: fressen – fraß – hat gefressen
- merať: messen – maß – hat gemessen
- zabudnúť: vergessen – vergaß – hat vergessen
Tip: Pri slovesách ako sehen alebo geben si zapamätajte prítomný kmeň a porovnajte so 3. osobou minulého tvaru.
5) e – a – o
- pomôcť: helfen – half – hat geholfen
- zomrieť: sterben – starb – ist gestorben
- pokaziť: verderben – verdarb – hat/ist verdorben
- uchádzať sa: werben – warb – hat geworben
- hodiť: werfen – warf – hat geworfen
6) e – o – o
- pliesť: flechten – flocht – hat geflochten
- dojiť: melken – molk – hat gemolken
- topiť sa: schmelzen – schmolz – hat/ist geschmolzen
- opuchnúť: schwellen – schwoll – ist geschwollen
7) i – a – o
- začať: beginnen – begann – hat begonnen
- vyhrať: gewinnen – gewann – hat gewonnen
- tiecť: rinnen – rann – ist geronnen
- plávať: schwimmen – schwamm – ist geschwommen
- priasť: spinnen – spann – hat gesponnen
8) ie – o – o (koniec s / ß)
- tiecť: fließen – floss – ist geflossen
- užívať si: genießen – genoss – hat genossen
- liať: gießen – goss – hat gegossen
- liezť: kriechen – kroch – ist gekrochen
- voňať: riechen – roch – hat gerochen
- strielať: schießen – schoss – hat/ist geschossen
- zatvoriť: schließen – schloss – hat geschlossen
9) e – a – o (krátke)
- zlomiť: brechen – brach – hat/ist gebrochen
- vylekať sa: erschrecken – erschrak – ist erschrocken
Už máš účet? Prihlásiť sa
Silné slovesá - minulé tvary
Klíčové pojmy: Silné slovesá menia vnútornú samohlásku v minulých tvaroch, Učte sa podľa vzorov (napr. ei–i–i, a–u–a, ei–ie–ie), Perfektum sa v hovorovej reči používa častejšie než Präteritum, Pohybové slovesá často tvoria Perfektum s pomocným slovesom *ist*, Tabuľka vzorov pomáha rýchlo zapamätať príklady, Pri prekladaní si overte či použiť *hat* alebo *ist* v Perfekte, Niektoré slovesá majú paralelné alebo alternatívne tvary, Cvičenia s prekladmi a doplňovaním pomáhajú upevniť tvary