Streszczenie Skórne i śluzówkowe objawy wewnętrznych chorób

## Wstęp Sinica jest objawem klinicznym charakteryzującym się niebieskawym do ciemnoniebieskiego zabarwieniem skóry i błon śluzowych, wynikającym ze zwiększonego stężenia hemoglobiny zredukowanej we krwi włośniczkowej lub innych nieprawidłowości wpływających na transport tlenu. Niniejszy materiał wyjaśnia rodzaje sinicy, przyczyny, objawy kliniczne oraz praktyczne przykłady, w sposób zrozumiały, również do samodzielnej nauki. > **Definicja:** Sinica to widoczne niebieskawe zabarwienie skóry i błon śluzowych, pojawiające się, gdy stężenie hemoglobiny zredukowanej we krwi włośniczkowej przekracza około $50\ \mathrm{g/L}$. ## Podstawowy podział sinicy Snicę dzielimy według mechanizmu powstawania i lokalizacji na: - **sinica centralna** - **sinica obwodowa (zastoinowa)** - **sinica typu mieszanego** - **sinica toksyczna (pseudosinica)** ### Sinica centralna - Wywołana zmniejszonym utlenowaniem krwi w płucach lub zaburzeniem wymiany gazowej. - Typowe przyczyny: - Wrodzone wady serca z przeciekiem prawo-lewym - Ciężkie choroby płuc z zaburzeniami wentylacji lub perfuzji - Niskie ciśnienie parcjalne tlenu w otaczającym powietrzu - Zastój krwi w małym obiegu - Obraz kliniczny: - Równomierne zajęcie skóry całego ciała oraz błon śluzowych (w tym spojówek i jamy ustnej) - Skóra i błony śluzowe są zazwyczaj ciepłe > **Definicja:** Sinica centralna to sinica, w której hipoksemia jest uogólniona i manifestuje się na całym ciele oraz na błonach śluzowych. Przykład praktyczny: pacjent z ciężkim zapaleniem płuc i znacznym obniżeniem saturacji może prezentować ciepłe, sinoniebieskie błony śluzowe ust i spojówek. ### Sinica obwodowa (zastoinowa) - Skutek miejscowego lub uogólnionego zastoju krwi i zwiększonego zużycia tlenu w tkankach przy spowolnionym przepływie przez naczynia włosowate. - Częste sytuacje: - Prawokomorowa niewydolność serca (zastój krwi w krążeniu obwodowym) - Połączenie z niewydolnością serca prowadzącą do niższej saturacji - Miejscowe zamknięcia żylne lub tętnicze - Obraz kliniczny: - Nierównomierne zajęcie, głównie części akralnych (usta, małżowina uszna, palce) - Skóra jest zimna (akrocyjanoza z akrohipotermią) Przykład praktyczny: pacjent z prawokomorową niewydolnością serca ma zimne, sine palce przy normalnej temperaturze tułowia. ### Sinica typu mieszanego - Występuje w stanach przewlekłych, na przykład w zdekompensowanym sercu płucnym (cor pulmonale), gdzie łączą się mechanizmy centralne i obwodowe. ### Sinica toksyczna (pseudosinica) - Nie chodzi o klasyczne zwiększone stężenie hemoglobiny zredukowanej, lecz o obecność hemoglobiny w innym stanie powinowactwa lub innych pigmentów: - **Methemoglobinemia** — utleniona hemoglobina, która nie może wiązać tlenu (np. po ekspozycji na fenacetynę lub azotany u niemowląt) - **Sulfhemoglobinemia** — powstaje przy nadmiernym wchłanianiu siarczków lub terapii sulfonamidami - **Karbonylhemoglobinemia** (karboksyhemoglobina) — zatrucie tlenkiem węgla > **Definicja:** Pseudosinica to stan, w którym zabarwienie skóry przypomina sinicę, ale jest spowodowane przez nieprawidłowe formy hemoglobiny lub inne pigmenty, a nie przez zwiększony udział hemoglobiny zredukowanej. Przykład praktyczny: ekspozycja na CO powoduje różne zabarwienie skóry, a saturacja może nie korelować z sinawym wyglądem. ## Tabela: Porównanie typów sinicy | Cechy | Sinica centralna | Sinica obwodowa | Sinica toksyczna (rzekoma) | |---|---:|---:|---:| | Lokalizacja zabarwienia | Całe ciało i błony śluzowe | Części akralne (wargi, palce) | Całe ciało/zmiana zabarwienia bez rzeczywistej hipoksemii | | Temperatura skóry | Ciepła | Zimna | Różna | | Mechanizm | Niskie ciśnienie parcjalne tlenu w krwi tętniczej (PaO2) lub przeciek prawo-lewy | Zastój krwi, zwiększone zużycie tlenu | Nieprawidłowe formy hemoglobiny | | Typowe przyczyny | Choroby płuc, wrodzone wady serca | Prawokomorowa niewydolność serca, miejscowe niedrożności | Methemoglobinemia, karboksyhemoglobinemia, sulfhemoglo