Podcast o Składowiska odpadów

Přepis

Lukáš: Wyobraźcie sobie Anię. Właśnie zjadła przekąskę, więc wrzuca skórkę od banana i stary zeszyt do jednego kosza. Czy kiedykolwiek zastanawiała się, dokąd to wszystko trafia? Prawdopodobnie na ogromną, szpetną górę śmieci, którą nazywamy wysypiskiem.

Natálie: Dokładnie tak. I choć to brzmi prosto, to tak naprawdę niezła nauka. Słuchacie Studyfi Podcast.

Lukáš: Czyli wysypisko to nie tylko dziura w ziemi, gdzie wrzucamy to, czego nie chcemy?

Natálie: Oby to było takie proste. Wysypiska są tanie i nie trzeba dla nich segregować odpadów, co jest zaletą. Ale mają mnóstwo wad. Smród, latające worki i przede wszystkim... produkują gaz wysypiskowy dziesiątki lat po tym, jak je zamkniemy.

Lukáš: Dobrze, więc jak buduje się takie nowoczesne wysypisko, żeby nie zanieczyściło wszystkiego dookoła?

Natálie: To skomplikowany proces z mnóstwem pozwoleń. Najpierw kopie się olbrzymi dół. Dno trzeba potem idealnie uszczelnić. Używa się kilku warstw specjalnej gliny, która nie przepuszcza wody i pochłania szkodliwe substancje.

Lukáš: Taka super-glina?

Natálie: Dokładnie! A na to jeszcze gruba folia plastikowa, geowłóknina i... teraz się trzymaj, stare opony!

Lukáš: Opony? Przecież opony nie należą na wysypisko!

Natálie: Normalnie nie, ale tutaj chronią tę drogą folię przed przedziurawieniem, kiedy zaczyna się zwożenie pierwszej warstwy odpadów. To taka mechaniczna tarcza. Potem już tylko rury drenażowe do odprowadzania wody i można zacząć napełniać.

Lukáš: A co dzieje się wewnątrz tej góry śmieci? Tam to musi być niezła jazda.

Natálie: I to jak! Na początku, dopóki odpady są na górze i mają dostęp do powietrza, zachodzi rozkład tlenowy. Ale gdy tylko zostaną zasypane i ściśnięte, tlen się kończy i wkraczają bakterie beztlenowe.

Lukáš: A co one robią? Oprócz tego, że pewnie niezbyt ładnie pachnie im z ust.

Natálie: One rozkładają resztki organiczne bez tlenu. A jako produkt uboczny powstaje gaz wysypiskowy. To głównie metan i dwutlenek węgla. Ten metan jest łatwopalny, więc trzeba go odsysać z wysypiska i można go wykorzystać do produkcji energii.

Lukáš: Więc kiedy wysypisko się zapełni, po prostu się je zostawia? Na zawsze?

Natálie: Wcale nie. Przychodzi czas na rekultywację. Najpierw techniczna – całe wysypisko ponownie izoluje się od góry, żeby nie padało do niego i nie ulatniały się gazy.

Lukáš: A potem?

Natálie: Potem rekultywacja biologiczna. Zwozi się ziemię i sadzi rośliny. Najpierw trawa przeciw erozji, potem odporne drzewa jak brzozy czy olchy. Z byłego wysypiska może tak powstać na przykład boisko sportowe, pastwisko albo park.

Lukáš: Więc ta szpetna kupa śmieci może zamienić się w zielone miejsce? To świetnie!

Natálie: Dokładnie tak. To długi proces, ale pokazuje, że nawet takie miejsce można przywrócić do krajobrazu.