Streszczenie Psychologia rozwojowa

## Wstęp Rozwój dziecka i niepełnosprawność zajmuje się normalnym (fizjologicznym) rozwojem oraz odchyleniami od tego rozwoju. Materiał wyjaśnia obszary rozwoju, czynniki wpływające na rozwój, rodzaje niepełnosprawności (fizyczna, sensoryczna, intelektualna) oraz praktyczne metody wsparcia i interwencji. Treść jest przeznaczona do samodzielnej nauki oraz do pracy pracownika socjalnego. > **Definicja:** Fizjologiczny rozwój jednostki oznacza normalny przebieg rozwoju psychiki i organizmu, odpowiadający wiekowi jednostki. ## Podstawowe obszary rozwoju Rozwój podzielimy na kilka głównych obszarów, aby łatwiej było śledzić, czego można oczekiwać w poszczególnych z nich. ### Rozwój motoryczny - Motoryka duża: utrzymywanie głowy, siadanie, chodzenie - Motoryka mała: manipulowanie przedmiotami, pisanie > **Definicja:** Rozwój motoryczny obejmuje zdolności ruchowe i koordynację ciała. ### Rozwój poznawczy - Myślenie, mowa, pamięć, uwaga > **Definicja:** Rozwój poznawczy oznacza rozwój myślenia, uczenia się i umiejętności językowych. ### Rozwój emocjonalny - Regulacja emocji, stabilność emocjonalna, radzenie sobie z frustracją > **Definicja:** Rozwój emocjonalny to zdolność do rozpoznawania, wyrażania i regulowania emocji. ### Rozwój społeczny - Relacje, socjalizacja, role społeczne > **Definicja:** Rozwój społeczny obejmuje nawiązywanie relacji i zdolność do funkcjonowania w sytuacjach społecznych. ## Czynniki wpływające na rozwój - Dyspozycje genetyczne - Wpływy prenatalne i komplikacje okołoporodowe - Choroby i urazy - Środowisko, rodzina i wychowanie - Warunki społeczne i deprywacja > **Definicja:** Rozwój patologiczny to odchylenie od rozwoju normatywnego, które ogranicza zdolności funkcjonalne jednostki. Czy wiesz, że wczesna interwencja może znacząco poprawić wyniki rozwojowe dziecka i zmniejszyć potrzebę intensywnego wsparcia w późniejszym wieku? ## Bezpieczna więź (attachment) - Podstawa zaufania do świata i zdolności do nawiązywania relacji - Powstaje w wysokiej jakości opiece i stabilnej relacji z opiekunami Ciekawostka: Ukształtowanie bezpiecznej więzi w pierwszych latach życia zwiększa prawdopodobieństwo lepszej adaptacji w dorosłości. ## Rozwój patologiczny – przyczyny i objawy - Przyczyny: genetyka, uszkodzenia prenatalne, komplikacje okołoporodowe, choroby, urazy, deprywacja społeczna, zaniedbanie - Objawy: opóźnienie rozwoju psychoruchowego, zaburzenia mowy, zachowania, emocji, relacji społecznych, niepełnosprawność intelektualna ### Przykład praktyczny - Dziecko z opóźnionym rozwojem mowy może mieć trudności w szkole oraz w nawiązywaniu relacji rówieśniczych; wczesna interwencja logopedyczna i wsparcie rodziny zmniejszy negatywne konsekwencje. ## Rodzaje niepełnosprawności i ich konsekwencje ### Klient z niepełnosprawnością ruchową - Przykłady: mózgowe porażenie dziecięce, amputacja, uraz kręgosłupa - Konsekwencje biologiczne: ograniczona mobilność, obniżona samodzielność - Konsekwencje psychiczne: obniżone poczucie własnej wartości, frustracja, lęk - Konsekwencje społeczne: bariery w edukacji i zatrudnieniu Zadania pracownika socjalnego: - wspieranie samodzielności, zapewnienie pomocy technicznych, pomoc w integracji społecznej, współpraca z rodziną, zapobieganie izolacji społecznej ### Klient z niepełnosprawnością sensoryczną - Niepełnosprawność wzrokowa: zaburzona orientacja przestrzenna, ograniczona samodzielność - Niepełnosprawność słuchowa: zaburzenia komunikacji, opóźniony rozwój mowy Praktyczne działania: - wczesna interwencja, trening orientacji i strategii kompensacyjnych, rozwój umiejętności komunikacyjnych (np. język migowy, komunikacja alternatywna) ### Klient z niepełnosprawnością intelektualną - Charakterystyka: obniżenie zdolności intelektualnych i ograniczenia w zachowaniach adaptacyjnych - Stopnie: lekkie, umiarkowane, znaczne, głębokie - Konsekwencje: zaburzenia myślenia, mowy, pamięci, orientacji społecznej, samodzielności Praktyczne podejścia: - dostosowanie komunikacji, edukacj