Podcast o Porównawcza gramatyka polsko-czeska

Kapitoly

Inne zasady, te same języki

Bezosobowe pułapki

Sztuka negacji

Přepis

Wiktoria: ...chwila, czyli Czesi po prostu nie używają imiesłowów w ten sam sposób co my? Jak w zdaniu „Stali naprzeciwko siebie, uśmiechając się do siebie”?

Szymon: Dokładnie tak! To jedna z tych subtelnych, ale kluczowych różnic. Zamiast imiesłowu, oni niemal zawsze stworzą drugie, współrzędne zdanie.

Wiktoria: Czyli jak to zabrzmi po czesku?

Szymon: Powiedzą: „Stáli naproti sobě a vzájemně se na sebe usmívali”. Dwa czasowniki, pełna akcja! Słuchacie Studyfi Podcast.

Wiktoria: Okej, to jest fascynujące. A co z naszymi ulubionymi formami na -no, -to? Na przykład „odkryto skarb”. To zdanie nie ma wykonawcy.

Szymon: I tu jest kolejna pułapka! W czeskim musi być podmiot, nawet jeśli jest to strona bierna. Użyją konstrukcji: „Poklad byl nalezen”. Zawsze jest osobowa forma czasownika „być”.

Wiktoria: Czyli nie da się tak po prostu czegoś "zrobić", zawsze "coś zostało zrobione".

Szymon: Dokładnie tak! To samo dotyczy słów jak „warto” czy „trzeba”. My mówimy „Warto obejrzeć ten film”, a Czech powie „Stojí za to shlédnout ten film”.

Wiktoria: A na koniec, mała, ale ważna różnica, o której słyszałam – negacja. My często mówimy „to niedaleko”.

Szymon: Zgadza się. A Czech prawie zawsze zaprzeczy orzeczeniu, czyli czasownikowi. Powie: „To není daleko”. Ta sama zasada dotyczy „to nie moja wina”. My możemy tak powiedzieć, a w czeskim będzie „To není moje vina”.

Wiktoria: Niesamowite, jak te detale budują charakter języka. Dzięki, Szymon!

Szymon: Cała przyjemność po mojej stronie! Do usłyszenia!