Fiszki do Podmiot i Orzeczenie w Gramatyce Polskiej
Podmiot i Orzeczenie w Gramatyce Polskiej – Pełny Rozbiór
Dotknij, aby odwrócić · Przesuń, aby nawigować
Składnia i typy zdań (językoznawstwo)
12 fiszek
Fiszka 1
Pytanie: Do czego służy podmiot cząstkowy/ilościowy i podaj przykłady w języku polskim i czeskim?
Odpowiedź: Służy do wyrażania stosunków ilościowych; np. pol.: kilka książek, dwóch chłopców, trochę pieniędzy; cz.: několik fá k, trochu času, pět housek.
Fiszka 2
Pytanie: Kiedy występuje podmiot po przeczeniu czasownika "być"? Podaj przykład.
Odpowiedź: Występuje po przeczeniu czasownika "być", np. pol.: nie ma wolnych miejsc; w czeskim archaicznie: není pochyb.
Fiszka 3
Pytanie: Jakie są przykłady rekcji czasownika prowadzącej do użycia podmiotu w dopełniaczu?
Odpowiedź: Wynika z rekcji czasownika: brakować, ubywać, przybywać, wystarczać; np. brakuje chętnych do pracy, chleba wystarczy na dwa dni, dnia ubywa, nocy przy
Fiszka 4
Pytanie: W jakich konstrukcjach rzeczownikowych spotykamy dopełniacz jako podmiot i jak można je traktować?
Odpowiedź: W towarzystwie niektórych rzeczowników: worek piasku, talerz zupy, szklanka mąki — można traktować jako nierozerwalne skupienie podmiotowe.
Fiszka 5
Pytanie: Co to jest podmiot szeregowy i podaj przykład.
Odpowiedź: Więcej wyrazów tworzy jeden podmiot; np. W sadzie rosną jabłka, gruszki i śliwki.
Fiszka 6
Pytanie: Czym są zdania bezpodmiotowe / jednoczłonowe / z podmiotem zerowym i podaj polskie przykłady.
Odpowiedź: Zdania częstsze w polskim, brak wyraźnego podmiotu: Grzmi., Ściemnia się., Szarpnęło windą., Zalało nam mieszkanie., Chce mi się jeść., Tu nie wolno p
Fiszka 7
Pytanie: Podaj przykłady czeskich zdań bezpodmiotowych analogicznych do polskich.
Odpowiedź: Pichá mě u srdce., Je mi nevolno., Chce se mi jíst., Z kuchyně bylo cítit kouř.
Fiszka 8
Pytanie: Jak tłumaczymy polskie formy zakończone na "-no, -to" na czeski? Podaj przykład.
Odpowiedź: Tłumaczymy za pomocą strony biernej (z pojawieniem się podmiotu); np. Pole zasiano pszenicą → Pole bylo zaseto pšenicí.
Fiszka 9
Pytanie: Jak tłumaczymy polskie "nieosobniki" lub inne modalne wyrażenia na czeski w większości przypadków? Podaj przykłady.
Odpowiedź: Często przez czasownik w formie osobowej: Tu nie wolno palić → Tady se nesmí kouřit. Warto poczekać → Vyplatí se počkat. Wyjątek: "Jemu nie wolno pali
Fiszka 10
Pytanie: Co to są zdania z podmiotem uogólnionym i jak to wyraża czeski przykład?
Odpowiedź: Zdania, gdzie podmiot ma charakter ogólny; cz.: Člověk žije jen jednou odpowiada polskiemu bezpodmiotowemu "Żyje się tylko raz."