Test z J.L. Austin: Wypowiedzi performatywne i konstatywne

Pytanie 1: Czy wypowiedź „Chrzczę ten statek imieniem Królowa Elżbieta”, wygłoszona podczas rozbijania butelki o dziób, jest przede wszystkim oceniana jako prawdziwa czy fałszywa?

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Akt mowy, taki jak „Chrzczę ten statek imieniem Królowa Elżbieta”, należy do kategorii performatywów, które „nie opisują”, „nie oznajmiają” ani niczego nie konstatują i nie są „prawdziwe ani fałszywe”. Wypowiedzenie takiego zdania oznacza wykonanie pewnej czynności, a jego ważność jest oceniana na podstawie innych kryteriów niż prawdziwość czy fałszywość.

Pytanie 2: Filozofowie w tradycyjnym ujęciu zakładali, że głównym celem wszystkich typów zdań jest opisywanie lub konstatowanie pewnej rzeczywistości.

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Tradycyjni filozofowie wprawdzie zakładali, że rolą „twierdzeń” jest opisywanie lub konstatowanie rzeczywistości, ale gramatycy regularnie podkreślali, że nie wszystkie „zdania” są twierdzeniami; istnieją także pytania, wykrzyknienia, rozkazy czy życzenia. Autorzy tekstu wspominają, że filozofowie tego nie negowali, choć używali terminu 'zdanie' nieprecyzyjnie zamiast 'twierdzenie'.

Pytanie 3: Co jest prawdą na temat klasyfikacji i wyjaśnienia różnych typów nonsensów w filozofii, zgodnie z tekstem?

A. Klasyfikacja jest bardzo systematyczna, a wyjaśnienia są jasne.

B. Klasyfikacja zbyt często pozostawała niesystematyczna, a wyjaśnienia zagadkowe.

C. Nonsensy zostały całkowicie wyeliminowane dzięki nowym podejściom filozoficznym.

D. Wypowiedzi nonsensowne nie należą do przedmiotu badań filozoficznych.

Wyjaśnienie: Tekst wyraźnie stwierdza, że „nieustanne odkrywanie nowych typów nonsensów było całkiem pożyteczną rzeczą – choć ich klasyfikacja zbyt często pozostawała niesystematyczna, a ich wyjaśnienia zagadkowe.”

Pytanie 4: Które z poniższych stwierdzeń charakteryzuje wypowiedzi performatywne jako takie, które były często pomijane lub błędnie interpretowane przez filozofów i gramatyków w przeszłości?

A. Są to „pseudo-twierdzenia”, które próbują uchwycić bezpośrednią informację o faktach, ale im się to nie udaje.

B. Zazwyczaj nie należą do typu zdań nonsensownych, ale mogą być nadużywane i rodzić szczególne rodzaje „nonsensu”.

C. Są to wypowiedzi zamaskowane, które często wydają się być stwierdzeniami faktów, co gramatycy i filozofowie przeoczyli.

D. Mają za zadanie jedynie opisywać lub konstatować pewien stan rzeczy, i to albo prawdziwie, albo fałszywie.

Wyjaśnienie: Materiały StudyFi podają, że akty performatywne „zazwyczaj oczywiście nie należą do typu zdań nonsensownych; choć ich nadużycie, jak zobaczymy, może często rodzić dość szczególne rodzaje „nonsensu””. Dalej stwierdza się, że są to „wypowiedzi zamaskowane. Ale taka wypowiedź z pewnością nie musi koniecznie maskować się jako stwierdzenie faktu... Niemniej jednak dość często tak się dzieje, i to wtedy... gdy przyjmuje swoją najbardziej jawną formę. Uważam, że gramatycy nie przejrzeli tego przebrania – a jeśli filozofowie je przejrzeli, to co najwyżej przypadkiem.” Pierwsza opcja jest myląca, ponieważ performatywy nie są przede wszystkim „pseudo-twierdzeniami” w sensie próby przedstawienia faktów. Czwarta opcja opisuje tradycyjne pojęcie twierdzenia, a nie performatywów.

Pytanie 5: Czy wiele performatywnych aktów mowy to akty umowne?

A. Ano

B. Ne

Wyjaśnienie: Materiał wskazuje, że wiele performatywów to umowne akty mowy, takie jak na przykład 'Zakładam się'.