Shrnutí na Ukungcoliswa Kwezilwandle: Izimbangela Nemiphumela Yako

Ukungcoliswa Kwezilwandle: Izimbangela, Imiphumela Nokuvikela

Isingeniso

Ulwandle luyingxenye ebalulekile yezimpilo zethu: lunikeza umoya, luyikhaya lezilwane nezitshalo zasolwandle, futhi lwenza isimo sezulu sibe semthethweni. Kodwa-ke, ukungcoliswa kolwandle kuyingozi enkulu esibhekene nayo, okubangela umonakalo emvelweni, ezilwaneni nasempilweni yabantu. Lesi sifundo sizochaza ukuthi yini ukungcoliswa kolwandle, izimbangela zakhona, imiphumela, nezindlela zokuvikela.

## a) Kuyini ukungcoliswa kolwandle?

Incazelo: Ukungcoliswa kolwandle wukungena kwezinto eziyingozi noma ezingekho emvelo emanzini anosawoti, okuhlanganisa imfucuza, amakhhemikhali, uwoyela kanye nendle.

  • Akugcini nje ngemikhiqizo ebonakalayo efana namapulasitiki namabhodlela, kodwa kuhlanganisa nezinto ezingabonwa kalula ezifana nama-khemikhali angcolisayo.
  • Imfucuza elahlwa emhlabeni ingafinyelela olwandle ngezimvula, imifula nezinhlelo zokudonsa amanzi.

Izibonelo ezisebenzayo

  • Imboni elahla imfucuza yamakhemikhali echibini engacutshungulwa khona ingadala ukungcoliswa kwamanzi olwandle.
  • Amapulasitiki asetshenziswa kanye (single-use plastics) afakwa emanzini lapho abantu bewalahlile ngaphansi kwezimo zokungabi nendaba noma ukungabi nezinhlelo zokuphatha imfucuza.

## b) Kungani abantu bengcolisa ulwandle?

  • Ukungazi: Abantu abaningi abaqondi ukuthi udoti abawalahlayo emhlabeni ungaphela ulwandle.
  • Ukonga imali: Ezinye izinkampani zikhetha ukulahla imfucuza emanzini ngoba kuyabiza ukucubungula ngendlela efanele.
  • Ukungabi nendaba: Ukusetshenziswa kwamapulasitiki asetshenziswa kanye kanye nokungakhathaleli imiphumela yesikhathi eside.

## c) Izinto ezibalulekile okufanele abantu bazazi

Incazelo: Ulwandle luyisisekelo sokuphila emhlabeni ngoba lukhiqiza ingxenye enkulu yomoya esiwuphefumulayo futhi lulawula isimo sezulu.

  • Ulwandle lukhiqiza cishe amaphesenti angaphezu kuka-50% womoya esiwuphefumulayo.
  • Amapulasitiki awabhungi; ahlukanisa abe yizicucu ezincane ezibizwa nge-microplastics. Lezi zidliwa yizinhlanzi bese zingenela ukwehlisa ikhwalithi yokudla kwasolwandle okunconywa abantu.
💡 Věděli jste?Fun fact: Izingcezu ezincane zamapulasitiki, ama-microplastics, zingatholakala ehlanganisweni lokudla kwezilwane zasolwandle futhi ziyakwazi ukufinyelela ebhodleni lokudla labantu uma kudliwa izinhlanzi ezilinywayo.

## d) Kuthinteka kanjani ukuphila kwasolwandle?

  • Izilwane zasolwandle ziyahlukunyezwa kakhulu: izimfudu zasolwandle zindla amapulasitiki zicabanga ukuthi yizinsalela zokudla ezifana nama-jellyfish, okuholela ekucindezelekeni kwesisu nasekufeni.
  • Izinhlanzi nezinyoni zasolwandle zibambeka emathangeni, amanetha noma izindandatho zamapulasitiki, okubangela ukulimala noma ukufa.
  • Amakhemikhali angcolisa ama-coral reefs, okuyizindawo ezibalulekile lapho izinhlanzi zizalela khona, ngaleyo ndlela kuthinteka uxhaxha lokudla ngokuphelele.

Imiphumela yokusebenza koxhaxha lokudla

  • Ukuncipha kwezinhlobo ezithile kuzokwenza kube nokungalingani ezinhlelweni zokudla; lokhu kungaphazamisa imisebenzi yasemanzini nezomnotho wabantu abancike ekudleni kwasolwandle.

Itafula lokuqhathanisa: Izinhlobo zokungcoliswa kanye nemiphumela

Uhlobo lokungcoliswaImithombo eyinhlokoImiphumela enkulu
Imfucuza yomzimba (plastiki)Amapulasitiki asetshenziswa kanye, imfucuza yabantuUkubanjwa, ukudliwa, microplastics ezibuyela ekudleni kwabantu
Amakhemikhali (izimboni)Amafekthri, ukuchithwa kwemfucuzaUkubhujiswa kwama-coral reefs, ukungasebenzi kahle kwezinhlelo zemvelo
UwoyelaUkuvuza kwemikhumbi, izingozi zamaroliUkugcwala kwamanzi, ukulimala kwesikhumba sezilwane nokushiyeka kwezindawo zokuzalela

Izindlela zokuvikela nokunciphisa ukungcoliswa kolwandle

  1. Shintsha imikhuba: sebenzisa izinto ezingarashiyo, njengezikhwama eziphindaphindwayo nezimbiza ezingasetshenziswa kaningi.
  2. Ukuphatha imfucuza ngendlela efanele: faka izinhlelo zokususa imfucuza nokuyicubungula endaweni yangakini.
  3. Ukulawula izimboni: qinisekisa ukuthi izimboni z
Zaregistruj se pro celé shrnutí
FlashcardsKnowledge testSummaryPodcastMindmap
Start for free

Already have an account? Sign in

Ukungcoliswa kolwandle

Klíčová slova: Ukungcoliswa kolwandle

Klíčové pojmy: Ukungcoliswa kolwandle kusho izinto eziyingozi ezingenayo emanzini anosawoti, Amapulasitiki asetshenziswa kanye avumela ama-microplastics eyodwa yemiphumela emikhulu, Imboni nezinqumo zokonga imali ziyimbangela ezinkulu zokulahla imfucuza olwandle, Udoti olushiwo emhlabeni lungafinyelela olwandle ngezinqubo zemvelo, Izilwane zasolwandle zibhidlizwa ngokudliwa noma ukubanjwa imfucuza, Amakhemikhali angcolisa ama-coral reefs futhi aphazamisa uxhaxha lokudla, Izixazululo zihlanganisa ukunciphisa, ukuphinda usebenzise, nokucubungula imfucuza ngokufanele, Imfundo nomkhankaso kubalulekile ukuze kushintshe ukuziphatha komphakathi

## Isingeniso Ulwandle luyingxenye ebalulekile yezimpilo zethu: lunikeza umoya, luyikhaya lezilwane nezitshalo zasolwandle, futhi lwenza isimo sezulu sibe semthethweni. Kodwa-ke, ukungcoliswa kolwandle kuyingozi enkulu esibhekene nayo, okubangela umonakalo emvelweni, ezilwaneni nasempilweni yabantu. Lesi sifundo sizochaza ukuthi yini ukungcoliswa kolwandle, izimbangela zakhona, imiphumela, nezindlela zokuvikela. ## ## a) Kuyini ukungcoliswa kolwandle? > **Incazelo:** Ukungcoliswa kolwandle wukungena kwezinto eziyingozi noma ezingekho emvelo emanzini anosawoti, okuhlanganisa imfucuza, amakhhemikhali, uwoyela kanye nendle. - Akugcini nje ngemikhiqizo ebonakalayo efana namapulasitiki namabhodlela, kodwa kuhlanganisa nezinto ezingabonwa kalula ezifana nama-khemikhali angcolisayo. - Imfucuza elahlwa emhlabeni ingafinyelela olwandle ngezimvula, imifula nezinhlelo zokudonsa amanzi. ### Izibonelo ezisebenzayo - Imboni elahla imfucuza yamakhemikhali echibini engacutshungulwa khona ingadala ukungcoliswa kwamanzi olwandle. - Amapulasitiki asetshenziswa kanye (single-use plastics) afakwa emanzini lapho abantu bewalahlile ngaphansi kwezimo zokungabi nendaba noma ukungabi nezinhlelo zokuphatha imfucuza. ## ## b) Kungani abantu bengcolisa ulwandle? - **Ukungazi:** Abantu abaningi abaqondi ukuthi udoti abawalahlayo emhlabeni ungaphela ulwandle. - **Ukonga imali:** Ezinye izinkampani zikhetha ukulahla imfucuza emanzini ngoba kuyabiza ukucubungula ngendlela efanele. - **Ukungabi nendaba:** Ukusetshenziswa kwamapulasitiki asetshenziswa kanye kanye nokungakhathaleli imiphumela yesikhathi eside. ## ## c) Izinto ezibalulekile okufanele abantu bazazi > **Incazelo:** Ulwandle luyisisekelo sokuphila emhlabeni ngoba lukhiqiza ingxenye enkulu yomoya esiwuphefumulayo futhi lulawula isimo sezulu. - Ulwandle lukhiqiza cishe amaphesenti angaphezu kuka-50% womoya esiwuphefumulayo. - Amapulasitiki awabhungi; ahlukanisa abe yizicucu ezincane ezibizwa nge-**microplastics**. Lezi zidliwa yizinhlanzi bese zingenela ukwehlisa ikhwalithi yokudla kwasolwandle okunconywa abantu. Fun fact: Izingcezu ezincane zamapulasitiki, ama-microplastics, zingatholakala ehlanganisweni lokudla kwezilwane zasolwandle futhi ziyakwazi ukufinyelela ebhodleni lokudla labantu uma kudliwa izinhlanzi ezilinywayo. ## ## d) Kuthinteka kanjani ukuphila kwasolwandle? - Izilwane zasolwandle ziyahlukunyezwa kakhulu: izimfudu zasolwandle zindla amapulasitiki zicabanga ukuthi yizinsalela zokudla ezifana nama-jellyfish, okuholela ekucindezelekeni kwesisu nasekufeni. - Izinhlanzi nezinyoni zasolwandle zibambeka emathangeni, amanetha noma izindandatho zamapulasitiki, okubangela ukulimala noma ukufa. - Amakhemikhali angcolisa ama-coral reefs, okuyizindawo ezibalulekile lapho izinhlanzi zizalela khona, ngaleyo ndlela kuthinteka uxhaxha lokudla ngokuphelele. ### Imiphumela yokusebenza koxhaxha lokudla - Ukuncipha kwezinhlobo ezithile kuzokwenza kube nokungalingani ezinhlelweni zokudla; lokhu kungaphazamisa imisebenzi yasemanzini nezomnotho wabantu abancike ekudleni kwasolwandle. ## Itafula lokuqhathanisa: Izinhlobo zokungcoliswa kanye nemiphumela | Uhlobo lokungcoliswa | Imithombo eyinhloko | Imiphumela enkulu | |---|---|---| | Imfucuza yomzimba (plastiki) | Amapulasitiki asetshenziswa kanye, imfucuza yabantu | Ukubanjwa, ukudliwa, microplastics ezibuyela ekudleni kwabantu | | Amakhemikhali (izimboni) | Amafekthri, ukuchithwa kwemfucuza | Ukubhujiswa kwama-coral reefs, ukungasebenzi kahle kwezinhlelo zemvelo | | Uwoyela | Ukuvuza kwemikhumbi, izingozi zamaroli | Ukugcwala kwamanzi, ukulimala kwesikhumba sezilwane nokushiyeka kwezindawo zokuzalela | ## Izindlela zokuvikela nokunciphisa ukungcoliswa kolwandle 1. Shintsha imikhuba: sebenzisa izinto ezingarashiyo, njengezikhwama eziphindaphindwayo nezimbiza ezingasetshenziswa kaningi. 2. Ukuphatha imfucuza ngendlela efanele: faka izinhlelo zokususa imfucuza nokuyicubungula endaweni yangakini. 3. Ukulawula izimboni: qinisekisa ukuthi izimboni z