Podcast o Przestępstwa nieudzielenia pomocy

Přepis

Adéla: Wyobraź sobie, że widzisz w gazetach nagłówek o jakiejś kradzieży. Dlaczego za jedną ktoś dostaje wyrok w zawieszeniu, a za inną idzie na dziesięć lat do więzienia? Co tak naprawdę o tym decyduje?

Jakub: Właśnie o to chodzi! Ta kluczowa różnica definiuje materialne prawo karne. Słuchacie Studyfi Podcast i my się temu przyjrzymy.

Adéla: No więc, gdzie to wszystko znajdziemy?

Jakub: W Kodeksie karnym. To jest ustawa, która mówi, co jest przestępstwem i jaka kara za nie grozi. Ma właściwie cztery główne zadania: chronić społeczeństwo, zapobiegać przestępczości, karać sprawców, a także regulować zachowania.

Adéla: Dobrze, a czym w takim razie jest to „przestępstwo”?

Jakub: To jest czyn bezprawny, którego znamiona są opisane właśnie w kodeksie. Ale uwaga, nie każde naruszenie prawa jest od razu przestępstwem. Musi być też wina. A co najważniejsze, przestępstwa dzielą się na dwie podstawowe kategorie.

Adéla: A jakie to są?

Jakub: Występki i zbrodnie. Upraszczając, występki to te mniej poważne – wszystkie nieumyślne i te umyślne, za które grozi maksymalnie pięć lat. Wszystko inne, czyli to poważniejsze, to zbrodnia.

Adéla: A co jeśli coś zrobi na przykład szesnastolatek?

Jakub: Świetne pytanie! U nieletnich na przestępstwo mówi się „czyn karalny”, a kary są dla nich łagodniejsze, na przykład o połowę.

Adéla: Wspomniałeś o winie. To brzmi jak coś, co trudno udowodnić.

Jakub: To jest wewnętrzny stosunek sprawcy. Dzieli się na zamiar i nieumyślność. A tutaj jest ciekawie! Zamiar bezpośredni jest jasny – chcę coś ukraść i to robię. Zamiar ewentualny jest wtedy, gdy wiem, że mogę coś spowodować, i jest mi to obojętne.

Adéla: A nieumyślność?

Jakub: Są dwa typy. Świadoma nieumyślność jest wtedy, gdy wiesz, że łamiesz przepis, ale mówisz sobie: „To się dobrze skończy.” Na przykład, gdy jedziesz naprawdę szybko samochodem.

Adéla: Znam to aż za dobrze z filmów.

Jakub: Dokładnie! A nieświadoma jest wtedy, gdy czegoś nie wiedziałeś, ale powinieneś i mogłeś wiedzieć. Na przykład lekarz, który nie czyta nowości w swojej dziedzinie i popełnia błąd.