Streszczenie Przegląd psychopatologii i zaburzeń psychicznych

## Wstęp Psychiatria zajmuje się diagnozowaniem, leczeniem i profilaktyką zaburzeń psychicznych. Niniejszy materiał podsumowuje kluczowe pojęcia, kody diagnostyczne (ICD-10) oraz charakterystyki często występujących zaburzeń, tak aby był użyteczny do samodzielnej nauki. ## Podstawowe podziały i pojęcia > **Psychiatria:** Dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami psychicznymi, ich diagnostyką, leczeniem i prewencją. > **Patopsychologia:** Badanie odchyleń procesów psychicznych, emocji, motywacji i zachowania w zaburzeniach psychicznych. > **Psychopatologia:** Opis, klasyfikacja i objawy chorób psychicznych. ### Różnice między patopsychologią a psychopatologią | Zakres | Patopsychologia | Psychopatologia | |---|---:|---:| | Co bada | Zaburzenia procesów psychicznych (pamięć, uwaga, motywacja) | Objawy, przyczyny, przebieg i klasyfikacja zaburzeń | | Zastosowanie | Pogłębiona analiza psychiki pacjenta | Cele diagnostyczne i klasyfikacyjne | ## Klasyfikacja i kody (ICD-10) > **ICD-10:** Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób używana do ujednolicenia diagnostyki za pomocą systemu kodów. - Schizofrenia: **F20** - Bulimia: **F50.2** (nawracające epizody objadania się z zachowaniami kompensacyjnymi, co najmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące) - Patologiczne granie (hazard): **F63.0** - Zaburzenia nawyków i popędów: grupa **F63** - Zaburzenia lękowe w postaci fobii: grupa **F40** - Zaburzenie urojeniowe indukowane (folie à deux): **F24** Czy wiesz, że kodowanie według ICD-10 poprawia komunikację między specjalistami i planowanie leczenia? ## Wybrane zaburzenia – krótkie charakterystyki i przykłady ### Schizofrenia > **Schizofrenia:** Poważna choroba zaburzająca postrzeganie rzeczywistości, myślenie, emocjonalność i kontakt społeczny. - Istota: utrata integracji psychiki, rozpad spójności między myśleniem, emocjami a zachowaniem. - Najczęstsza forma: schizofrenia paranoidalna — dominujące urojenia prześladowcze i halucynacje słuchowe. - Postać katatoniczna: zaburzenia ruchowe (stupor, nadmierna aktywność). Praktyczny przykład: Pacjent wierzy, że koledzy go śledzą i słyszy głosy komentujące jego czyny (urojenie prześladowcze i halucynacje słuchowe). ### Zaburzenia nastroju - Zaburzenie afektywne dwubiegunowe: naprzemienne występowanie epizodów maniakalnych/hipomaniakalnych i epizodów depresyjnych; w manii podwyższona samoocena i zmniejszona potrzeba snu. ### Zaburzenia lękowe - Fobia społeczna: intensywny strach przed oceną lub obserwowaniem przez innych ludzi. - Agorafobia: strach przed sytuacjami, z których trudno uciec (otwarte przestrzenie, tłumy). - Uogólnione zaburzenie lękowe: utrzymujący się lęk przez co najmniej 6 miesięcy. ### Trauma - PTSD (zespół stresu pourazowego): flashbacki, zachowania unikające, zwiększona drażliwość; objawy utrzymują się dłużej niż 1 miesiąc. ### Zaburzenia odżywiania - Bulimia (F50.2): napady objadania się + zachowania kompensacyjne (wymioty, głodzenie się). - Anoreksja i bulimia: wspólne cechy — patologiczny stosunek do jedzenia, strach przed otyłością, zaburzone postrzeganie obrazu ciała. ### Zaburzenia kontroli impulsów i uzależnienia - Patologiczny hazard: F63.0, uporczywe uprawianie hazardu pomimo negatywnych konsekwencji. - Zespół uzależnienia: co najmniej 3 objawy w ciągu 12 miesięcy (utrata kontroli, tolerancja, objawy abstynencyjne, kontynuowanie pomimo szkód). - Nadużywanie: szkodliwe używanie substancji psychoaktywnych prowadzące do uszczerbku na zdrowiu. - Ostre zatrucie: przejściowy stan po zażyciu substancji psychoaktywnej, szybko powstający i krótkotrwały. ### Zaburzenia neurorozwojowe - ADHD / Zaburzenie hiperkinetyczne: nieuwaga, hiperaktywność, impulsywność; gdy obecne są również wyraźne zaburzenia zachowania, jest to hiperkinetyczne zaburzenie zachowania. - Dawniejszy termin „lekkie uszkodzenie mózgu” odpowiada dziś diagnozie ADHD. ### Zaburzenia osobowości - Narcystyczne zaburzenie osobowości: przesadne poczucie własnej ważności, potrzeba podziwu, brak empatii. -