Streszczenie Patologiczne zmiany oka i nosa

## Wstęp Badanie jamy ustnej i gardła środkowego jest podstawową częścią badania klinicznego i dostarcza ważnych informacji o lokalnym, jak i ogólnym stanie zdrowia pacjenta. Celem tego materiału jest systematyczne opisanie prawidłowego obrazu, częstych zmian patologicznych oraz praktycznych wskazówek, które ułatwią samodzielną naukę dla studentów nieobecnych na zajęciach. > Definicja: Badanie jamy ustnej obejmuje oględziny warg, błon śluzowych, języka, dziąseł, uzębienia, podniebienia miękkiego, migdałków i gardła środkowego w celu wykrycia zmian patologicznych, infekcji, stanów zapalnych oraz dowodów chorób układowych. ## Jak przeprowadzić badanie (kroki) 1. Zadbaj o odpowiednie oświetlenie i higienę rąk. 2. Obejrzyj wargi i okolicę zewnętrznie. 3. Poproś pacjenta, aby otworzył usta i wypowiedział "aah" w celu oceny podniebienia miękkiego i języczka. 4. Oceń błony śluzowe, język, dziąsła i uzębienie. 5. Zanotuj ewentualne naloty, bolesne zmiany, krwawienia lub asymetrie. ## Prawidłowy obraz (szybki przegląd) - Błona śluzowa różowa, błyszcząca, wilgotna i bez zmian ogniskowych. - Język w linii środkowej, różowy, wilgotny. - Dziąsła różowe, zwarte, bez krwawienia. - Uzębienie w pełni rozwinięte i bez bolesnych zmian ogniskowych. - Podniebienie miękkie symetryczne, języczek podniebienny w linii środkowej. ## Błona śluzowa jamy ustnej ### Cechy prawidłowe - Różowa, błyszcząca, wilgotna. ### Zmiany patologiczne (na co zwrócić uwagę) - **Blada błona śluzowa**: typowa dla anemii. - **Zaczerwieniona błona śluzowa**: zapalenie jamy ustnej (stomatitis), często z aftami. - **Plamy grafitowe**: typowe dla choroby Addisona (zob. rysunek). - **Plamki Koplikowe**: żółtawo-białe punkciki w odrze. - **Wybroczyny/wylewy**: w skazach krwotocznych. - **Nadżerki/owrzodzenia**: w agranulocytozie lub ostrej białaczce. - **Pleśniawki (kandydoza jamy ustnej)**: białe, dające się zetrzeć naloty w przebiegu infekcji grzybiczej (kandydozy), częste po antybiotykoterapii lub u pacjentów z immunosupresją. Czy wiesz, że plamy grafitowe na błonie śluzowej policzków mogą wskazywać na zaburzenia nadnerczy w chorobie Addisona? (Czy wiesz, że plamy grafitowe na błonie śluzowej policzków mogą wskazywać na zaburzenia nadnerczy w chorobie Addisona?) ## Język ### Prawidłowy wygląd - Położenie: w linii środkowej, różowy, wilgotny. ### Zmiany patologiczne - **Dewiacja (odchylenie)**: w udarach mózgu — podczas wysuwania język jest odpychany przez zdrową stronę w stronę uszkodzoną; w jamie ustnej język kieruje się w stronę zdrową. - **Suchy język**: oznaka odwodnienia (niewystarczające spożycie płynów, wymioty, biegunka, gorączka) lub zmniejszonego wydzielania śliny; ważne dla oceny stanu nawodnienia. - **Język obłożony**: związany z chorobami jamy ustnej lub chorobami ogólnoustrojowymi. - **Język malinowy**: typowy dla szkarlatyny po złuszczeniu powierzchownego nalotu. - **Glossitis Huntera**: wygładzony, zaczerwieniony język z zanikowymi brodawkami w niedokrwistości złośliwej (niedobór wit. B12). - **Leukoplakia**: niebieskobiałe lub srebrzyste smugi na powierzchni języka i błonie śluzowej policzków — stan przedrakowy. - **Pogryziony język**: na czubku lub po bokach po napadzie padaczkowym (grand mal). - **Makroglosja**: powiększony język w akromegalii, obrzęku śluzakowatym, obrzęku naczynioruchowym lub zapaleniach języka. Ciekawostka: Suchy, brązowo obłożony język może być szybkim wskaźnikiem klinicznym odwodnienia u pacjenta z gorączką lub biegunką. ## Dziąsła ### Prawidłowy wygląd - Różowe, zwarte, bez objawów krwawienia. ### Zmiany patologiczne - **Zaczerwienione, obrzmiałe dziąsła**: zapalenie dziąseł. - **Krwawiące dziąsła**: hipowitaminoza C (szkorbut), paradontoza lub skazy krwotoczne. - **Szary rąbek**: przewlekłe zatrucie metalami ciężkimi (ołów, bizmut). - **Pleśniawki**: na granicy między błoną śluzową policzka a dziąsłem. ## Uzębienie ### Prawidłowy stan - W pełni rozwinięte, zdrowe uzębienie bez ognisk infekcji. ### Zmiany patologiczne - **