Streszczenie Krwawienie z przewodu pokarmowego

## Wstęp Krwawienie z przewodu pokarmowego (krwawienie z PP) jest stanem klinicznym charakteryzującym się utratą krwi w przewodzie pokarmowym. Może być ostre i zagrażające życiu, lub przewlekłe i długotrwale podstępne. Celem niniejszego materiału jest wyjaśnienie rodzajów krwawień, przyczyn, objawów klinicznych, czynników ryzyka oraz podstawowych informacji diagnostycznych i klinicznych, dostępnych dla studenta uczącego się samodzielnie. ## Podstawowy podział ### Ze względu na lokalizację - Górny odcinek przewodu pokarmowego: proksymalnie od więzadła Treitza (przełyk, żołądek, dwunastnica) - Dolny odcinek przewodu pokarmowego: dystalnie od więzadła Treitza (dystalna część jelita cienkiego, jelito grube, okolica odbytniczo-odbytowa) - Jelito cienkie: ma swoją specyfikę, ponieważ leży poza zasięgiem standardowej gastroskopii i kolonoskopii ### Ze względu na przebieg - Ostre krwawienie: nagłe, potencjalnie masywne, grozi wstrząsem krwotocznym - Przewlekłe krwawienie: długotrwałe, może być subkliniczne (utajone) i prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza > Definicja: Hematemeza – wymioty krwią z górnego odcinka przewodu pokarmowego: świeża lub w postaci „fusów kawy” > Definicja: Melena – czarne, smoliste stolce wynikające z trawienia krwi, zazwyczaj przy utracie $\geq 50$–$100\,\mathrm{ml}$ krwi > Definicja: Enteroragia – wydalanie świeżej, czerwonej krwi przez odbyt, zazwyczaj z dolnego odcinka przewodu pokarmowego > Definicja: Krwawienie utajone – niewidoczne straty krwi wykrywalne testem na obecność hemoglobiny w stolcu ## Objawy kliniczne i sygnały ostrzegawcze - Hematemeza: wymioty świeżej krwi lub „fusów kawy” - Melena: czarne, smoliste stolce - Enteroragia: jasna, świeża krew w stolcu - Objawy hipowolemii: tachykardia, hipotensja ortostatyczna, bladość, splątanie, synkopa - Późny objaw: jawna hipotensja (jej wystąpienie świadczy o ciężkim stanie) Czy wiesz, że kombinacja hematemezy i meleny jest związana z dwukrotnie wyższą śmiertelnością niż izolowany objaw? ## Etiologia w zależności od lokalizacji (tabela przeglądowa) | Lokalizacja | Częste przyczyny | Uwagi | |---|---|---| | Przełyk | Żylaki przełyku, Zespół Mallory'ego-Weissa, Refluksowe zapalenie przełyku, Nowotwór | Żylaki w przebiegu nadciśnienia wrotnego są poważne | | Żołądek i dwunastnica | Wrzód trawienny, Zapalenie błony śluzowej żołądka lub nadżerki wywołane NLPZ, Nadżerki, Nowotwór, Malformacje naczyniowe | Wrzody trawienne są najczęstszą przyczyną masywnego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego | | Jelito cienkie | Owrzodzenia, Choroba Crohna, Niedokrwienie, Uchyłki, Uchyłek Meckela, Nowotwory, Malformacje naczyniowe | Często źródło krwawienia o niejasnej etiologii | | Jelito grube | Uchyłki, Angiodysplazje, Zapalenia jelita grubego, Niedokrwienie, Polipy, Infekcje | Uchyłkowatość jelita grubego częsta u osób starszych | | Odbyt | Hemoroidy, Szczeliny odbytu, Polipy, Nowotwór | Hemoroidy często krwawią, ale rzadko zagrażają życiu | ## Specyficzne jednostki – w skrócie ### Żylaki przełyku - Powstają w przebiegu nadciśnienia wrotnego (najczęściej marskość wątroby) - Ryzyko pęknięcia jest związane z ciśnieniem w krążeniu wrotnym, rozmiarem żylaków i zaawansowaniem choroby wątroby - Krwawienie z żylaka jest zagrażające życiu ### Zespół Mallory'ego-Weissa - Podłużne pęknięcia błony śluzowej w okolicy połączenia przełykowo-żołądkowego (podśluzówkowe) - Powstają w wyniku silnych wymiotów lub nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego ### Angiodysplazje - Rozszerzone, kręte naczynia krwionośne; częsta przyczyna krwawienia utajonego u osób starszych - Najczęściej w jelicie grubym ### Uchyłek Meckela - Pozostałość embrionalna ductus omphaloentericus, w jelicie krętym, u około 2% populacji - Może zawierać śluzówkę heterotopową (żołądkową) i powodować krwawienie ### Uchyłkowatość - Uchyłki ściany okrężnicy, częściej występujące z wiekiem, ryzyko krwawienia i zapalenia uchyłków Ciekawostka: Prewalencja uchyłkowatości znacząco wzrasta z