Streszczenie Geografia Europy Wschodniej i Rosji

## Wstęp Ten materiał dydaktyczny podsumowuje polityczne, gospodarcze i kulturowe charakterystyki państw Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej oraz Federacji Rosyjskiej. Materiał jest przeznaczony do samodzielnej nauki: uporządkujemy informacje w przejrzysty sposób według państw i głównych tematów (polityka, gospodarka, zasoby naturalne, historia i ciekawostki). Celem jest zrozumienie głównych różnic między poszczególnymi państwami oraz pojęcie roli Rosji w regionie. > Definicja: „Europa Wschodnia i Południowo-Wschodnia” odnosi się tutaj do państw, które leżą na wschód i południowy wschód od Europy Środkowej i które historycznie oraz politycznie dzielą cechy charakterystyczne Bałkanów, krajów bałtyckich lub południowo-wschodniej części kontynentu. ## Przegląd państw i ich podstawowe cechy ### Rumunia - Stolica: **Bukareszt** - Powierzchnia: **238 397 km²**; ludność: **~19 milionów** - Gospodarka: silny sektor przemysłowy: hutnictwo, przemysł maszynowy (produkcja samochodów Dacia, Renault). - Uwaga: historycznie część większych jednostek politycznych, a następnie bloku socjalistycznego po II wojnie światowej. ### Bułgaria - Stolica: **Sofia** - Powierzchnia: **110 994 km²**; ludność: **~7 milionów** - Gospodarka: rolnictwo (owoce, winorośl, tytoń), rozwój turystyki (letniej i zimowej). Jeden z najbiedniejszych członków UE. ### Albania - Stolica: **Tirana** - Powierzchnia: **28 748 km²**; ludność: **~3 miliony** - Gospodarka: rolnictwo i górnictwo; biedne państwo z wysokim poziomem korupcji; znacząca część populacji wyznaje islam. ### Serbia - Stolica: **Belgrad** - Powierzchnia: **88 361 km²**; ludność: **~7 milionów** - Gospodarka: surowce mineralne, przemysł; napięcia polityczne związane z konfliktem o Kosowo (Kosowo ogłosiło niepodległość w 2008 roku, Serbia ją kwestionuje). ### Czarnogóra - Stolica: **Podgorica** - Powierzchnia: **13 812 km²**; ludność: **> 0,5 miliona** - Gospodarka: głównie rolnictwo, turystyka (Durmitor, Jezioro Szkoderskie, Zatoka Kotorska). ### Słowenia - Stolica: **Lublana** - Powierzchnia: **20 273 km²**; ludność: **~2 miliony** - Gospodarka: najbardziej rozwinięte państwo Europy Południowo-Wschodniej, silny przemysł elektrotechniczny i maszynowy. ## Wspólne cechy regionu (Europa Wschodnia i Południowo-Wschodnia) - Historia: okres panowania osmańskiego w niektórych częściach, XIX wiek i kształtowanie się państw narodowych, następnie XX wiek – I wojna światowa, powstanie niektórych nowych państw, II wojna światowa i po niej wpływ Bloku Wschodniego. - XX wiek: kształtowanie się Jugosławii, przywództwo Josipa Broza Tity, rozpad Jugosławii w latach 90. i następujące po nim wojny domowe w regionie. - Konsekwencje konfliktów: powolne ożywienie gospodarcze, wysokie bezrobocie, zadłużenie, korupcja i utrzymujące się napięcia etniczne. > Definicja: "Jugosławia" była federalnym tworem państwowym na Bałkanach, który istniał w XX wieku, a którego rozpad w latach 90. doprowadził do powstania kilku niezależnych państw. ## Federacja Rosyjska — podstawowe informacje - Ustrój państwa: **federacyjna republika półprezydencka**; prezydent (na rok sporządzenia) **Władimir Putin** - Stolica: **Moskwa** - Powierzchnia: **17 098 246 km²**; ludność: **~150 milionów** - Waluta: **rosyjski rubel** - Pozycja: największe państwo świata, znacząca potęga światowa z rozległymi zasobami naturalnymi. ### Przyroda i zasoby naturalne Rosji - Główne pasma górskie: **Ural, Kaukaz (najwyższy szczyt Elbrus 5642 m n.p.m.), Ałtaj, Sajany** - Niziny: **Nizina Nadkaspijska, Nizina Wschodnioeuropejska, Nizina Zachodniosyberyjska, Nizina Północnosyberyjska, Wyżyna Środkowosyberyjska** - Jeziora: **Morze Kaspijskie** (największe jezioro bezodpływowe na świecie), **Bajkał** (najgłębsze jezioro słodkowodne świata) - Wody: ważniejsze rzeki Wołga, Ural, Dźwina Północna, Jenisej, Ob, Lena - Roślinność i strefy: tundra na północy, tajga (północne lasy iglaste), stepy w południowej części Syberii, obszary podzwrotnikowe nad Morzem Czarnym