Streszczenie Anatomia wątroby

## Wprowadzenie Wątroba jest największym narządem miąższowym w jamie brzusznej i ma złożoną budowę zewnętrzną, która odzwierciedla jej funkcjonalne i anatomiczne relacje z otaczającymi narządami. Niniejszy materiał podsumowuje topografię zewnętrzną wątroby, podział powierzchni, bruzdy oraz więzadła w sposób przystępny do samodzielnej nauki. ## Podstawowy podział powierzchni i brzegów - Wątroba ma dwie główne powierzchnie: **facies diaphragmatica** (skierowana w stronę przepony) oraz **facies visceralis** (skierowana w stronę narządów jamy brzusznej). - **Margo inferior** to ostry brzeg między obiema powierzchniami, położony z przodu i ku dołowi. > Definicja: Facies diaphragmatica to powierzchnia wątroby, która przylega do przepony; facies visceralis to powierzchnia przylegająca do narządów jamy brzusznej. ### Facies diaphragmatica - Jest skierowana w stronę przepony, w miejscu przylegania do której wątroba ma gładki, zaokrąglony kształt. - Na facies diaphragmatica znajduje się **area nuda** (obszar bez otrzewnej), gdzie wątroba zrasta się bezpośrednio z przeponą. ### Facies visceralis - Jest skierowana w stronę narządów jamy brzusznej i posiada liczne bruzdy oraz odciski (impressiones), które oddzielają płaty i wskazują na relacje z narządami. ## Bruzdy i szczeliny (podział płatów) Bruzdy na powierzchni trzewnej (facies visceralis) dzielą wątrobę na poszczególne płaty i służą jako punkty orientacyjne: 1. **Fissura sagittalis sinistra** (lewa szczelina strzałkowa) * Część przednia: **fissura ligamenti teretis**, zawiera **ligamentum teres hepatis** * Część tylna: **fissura ligamenti venosi**, zawiera **ligamentum venosum** 2. **Fissura sagittalis dextra** (prawa szczelina strzałkowa) * Część przednia: **fossa vesicae biliaris** – dół dla **vesica biliaris** (pęcherzyka żółciowego) * Część tylna: **sulcus venae cavae** – bruzda dla żyły głównej dolnej, do której uchodzą żyły wątrobowe (venae hepaticae) * Zawiera: **ligamentum venae cavae** – więzadło mocujące żyłę główną dolną (v. cava inferior) do wątroby. 3. **Porta hepatis** (wrota wątroby) * Poprzeczna szczelina, przez którą wchodzą i wychodzą naczynia, nerwy i przewody żółciowe: * **Ramus dexter et sinister arteriae hepaticae propriae** oraz **plexus hepaticus** * **Ramus dexter et sinister venae portae** * **Ductus hepaticus dexter et sinister** * Naczynia chłonne > Definicja: **Porta hepatis** to miejsce wejścia na powierzchni trzewnej (facies visceralis), gdzie wątroba łączy się z drogami naczyniowymi, nerwowymi i żółciowymi. ## Więzadła i duplikatury otrzewnej Wątroba jest unieruchomiona w swoim położeniu głównie za pomocą fałdów (duplikatur) otrzewnej. Niektóre jej odcinki przylegają jednak bezpośrednio, bez pokrycia otrzewną. - **Ligamentum falciforme hepatis** (więzadło sierpowate wątroby) – przednia duplikatura między płatem prawym a lewym, łączy wątrobę z przednią ścianą jamy brzusznej; w obszarze area nuda przechodzi w przednią blaszkę **ligamentum coronarium hepatis**. - **Ligamentum teres hepatis** (więzadło obłe wątroby) – więzadło w dolnym (kaudalnym) brzegu ligamentum falciforme, biegnie od pępka do wątroby. - **Ligamentum coronarium hepatis** (więzadło wieńcowe wątroby) – obramowanie area nuda pojedynczą blaszką otrzewnej na górnej i tylnej części facies diaphragmatica; przejście między otrzewną a surowiczą torebką wątroby. - **Ligamentum coronarium dextrum** (część prawa) - **Ligamentum triangulare dextrum** (więzadło trójkątne prawe) – przedłużenie w prawo - **Ligamentum coronarium sinistrum** (część lewa) - **Ligamentum triangulare sinistrum** (więzadło trójkątne lewe) – przedłużenie w lewo - **Omentum minus** (sieć mniejsza) – duplikatura otrzewnej łącząca wątrobę z przełykiem, żołądkiem i dwunastnicą; zawiera lig. hepatooesophageale, lig. hepatogastricum, lig. hepatoduodenale. Tabela: porównanie głównych więzadeł | Więzadło / duplikatura | Położenie |