Streszczenie Anatomia gruczołów ślinowych
Anatomia Gruczołów Ślinowych: Szczegółowy Przewodnik dla Studentów
Wprowadzenie
Ślinianki (glandulae salivariae) to gruczoły egzokrynne zlokalizowane w obrębie głowy i szyi, które produkują ślinę. Ślina pełni ważne funkcje w nawilżaniu jamy ustnej, trawieniu (początkowe rozkładanie skrobi przez enzymy), ochronie błon śluzowych oraz w utrzymaniu zdrowia zębów.
Definicja: Gruczoły ślinowe to gruczoły produkujące ślinę, dzielące się na duże, wyraźne gruczoły parzyste (parotidea, submandibularis, sublingualis) oraz małe gruczoły ślinowe rozsiane w błonie śluzowej.
Omówienie dużych gruczołów ślinowych
Podzielimy materiał na dwa gruczoły z dostarczonego tekstu: glandula submandibularis i glandula parotidea. Każdy z nich opiszemy pod względem struktury, relacji anatomicznych i unerwienia.
Glandula submandibularis (ślinianka podżuchwowa)
- Typ: surowiczo-śluzowy (przeważa wydzielina surowicza)
- Położenie: w spatium submandibulare, pod żuchwą
Definicja: Ductus submandibularis (Whartoni) to przewód ślinianki podżuchwowej, który uchodzi na caruncula sublingualis.
Relacje anatomiczne (w skrócie):
- Grzbietowo: oddzielona od ślinianki przyusznej przez ligamentum stylomandibulare
- Bocznie: przylega do fovea submandibularis mandibulae
- Przez tylny brzeg m. mylohyoideus dostaje się do przestrzeni podjęzykowej
- Powierzchnia zewnętrzna pokryta blaszką powierzchowną powięzi szyi
Ważne struktury w okolicy:
- Ansa cervicalis superficialis – leży na blaszce powierzchownej powięzi
- Nervus hypoglossus – przylega w dolnym biegunie trigonum submandibulare
- Arteria et vena facialis – pionowo krzyżuje gruczoł (żyła powierzchownie, tętnica przyśrodkowo)
Przebieg ductus submandibularis (Whartoni):
- Wychodzi z tylnej części gruczołu
- Okrąża tylny brzeg m. mylohyoideus i biegnie między nim a m. hyoglossus
- Kontynuuje w przestrzeni podjęzykowej po wewnętrznej stronie gl. sublingualis, krzyżuje się z n. lingualis
- Uchodzi na caruncula sublingualis wspólnie z ductus sublingualis major
Unaczynienie i unerwienie:
- Tętnicze: a. facialis, a. lingualis
- Odpływ żylny: v. facialis, v. lingualis
- Drenaż limfatyczny: nodi lymphoidei submandibulares
- Przywspółczulne: gałęzie z n. facialis przez chorda tympani i n. lingualis do ganglion submandibulare
- Współczulne: sploty okołotętnicze
- Czuciowe: n. lingualis (gałąź n. mandibularis)
Praktyczny przykład / zastosowanie:
- W przypadku zapalenia (sialadenitis) ślinianki podżuchwowej pacjent może odczuwać ból pod żuchwą, obrzęk i trudności w otwieraniu ust; gdzie skierować badanie: palpacja w trigonum submandibulare, kontrola ductus Whartoni i błony śluzowej jamy ustnej.
Czy wiesz, że ślinianka podżuchwowa produkuje większość śliny podstawowej (spoczynkowej), która utrzymuje wilgotność jamy ustnej?
Glandula parotidea (ślinianka przyuszna)
- Typ: największy gruczoł surowiczy
- Położenie: bocznie na twarzy, przed małżowiną uszną
Budowa (główne części):
- Pars superficialis – przylega przyśrodkowo do m. masseter
- Pars profunda – wypełnia fossa retromandibularis
- Isthmus – połączenie między superficialis a profunda za ramus mandibulae
- Glandula parotidea accessoria – drobne gruczoły dodatkowe nad ductus parotideus
Ductus parotideus (Stenoni) – części i przebieg:
- Pars masseterica – biegnie do przodu po m. masseter, ~1 cm poniżej arcus zygomaticus
- Pars premasseterica – na przednim brzegu masseteru zagina się głęboko i przebija corpus adiposum buccae
- Pars buccinatoria – przechodzi przez m. buccinator i uchodzi w vestibulum oris na papilla parotidea na wysokości 2. górnego zęba trzonowego
Fascia parotidea (torebka gruczołu) – trzy blaszki:
- Blaszka powierzchowna – część fascia parotideomasseterica, przechodzi na m. masseter
- Blaszka głęboka – oddziela gruczoł od przegrody rylcowej (septum styloideum) i mm. pterygoidei
- Tractus angularis – wzmocnione pasmo przy angulus mandibulae, przechodzi w blaszkę powierzchowną powięzi szyi, oddziela gruczoł od spatium submandibulare
Unaczynienie i unerwienie:
- Tętnicze: a. tem
Zarejestruj się po pełne podsumowanieMasz już konto? Zaloguj się
Przegląd gruczołów ślinowych
Klíčové pojmy: Ślinianka podżuchwowa jest gruczołem śluzowo-surowiczym położonym w przestrzeni podżuchwowej., Przewód podżuchwowy (Whartona) owija mięsień żuchwowo-gnykowy i uchodzi na brodawce podjęzykowej., Unerwienie przywspółczulne ślinianki podżuchwowej pochodzi z nerwu twarzowego, przez strunę bębenkową i nerw językowy., Ślinianka przyuszna jest największym gruczołem surowiczym położonym przed uchem, z przewodem przyusznym (Stenona)., Przewód przyuszny przebiega przez mięsień policzkowy i uchodzi na brodawce przyusznej na wysokości drugiego górnego zęba trzonowego., Nerw uszno-skroniowy zaopatruje śliniankę przyuszną czuciowo i przywspółczulnie (pochodzenie: nerw językowo-gardłowy)., W przypadku zapalenia ślinianki podżuchwowej pojawia się obrzęk pod żuchwą, a w przypadku ślinianki przyusznej – przed uchem oraz ból podczas żucia., Powięź przyuszna posiada trzy blaszki: powierzchowną, głęboką i pasmo kątowe (tractus angularis).